{
  "id": "tl-zamboanga-peninsula-bantayog-pangkasaysayan",
  "name": "Makasaysayang Pananda ng NHCP — Tangway ng Zamboanga (Region IX)",
  "title": "Makasaysayang Pananda ng NHCP — Tangway ng Zamboanga (Region IX)",
  "description": "Mga makasaysayang pananda ng Pambansang Komisyong Pangkasaysayan ng Pilipinas (NHCP) sa rehiyon na Tangway ng Zamboanga (Region IX). Filtered subset ng pambansang tl-bantayog-pangkasaysayan (19 pananda mula sa 1235 pambansa). Bawat tala ay naglalaman ng Wikidata Q-ID, pangalan, address, petsa ng paglalagay, koordinada (lat/lon WGS84), inskripsyon sa Tagalog/Ingles (HTML), litrato ng pananda (kung mayroon), at Wikipedia/Commons na link. (NHCP historical markers in Zamboanga Peninsula (Region IX) — filtered subset of the national NHCP marker inventory, 19 of 1235 nationally.)",
  "category": "culture",
  "source": "https://github.com/seav/pananda",
  "source_url": "https://github.com/seav/pananda",
  "updated": "2026-04",
  "record_count": 19,
  "columns": [
    {
      "key": "wikidata_qid",
      "label": "Wikidata Qid",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "name",
      "label": "Name",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "region",
      "label": "Region",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "regions",
      "label": "Regions",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "macro_address",
      "label": "Macro Address",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "address",
      "label": "Address",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "date",
      "label": "Date",
      "type": "number"
    },
    {
      "key": "latitude",
      "label": "Latitude",
      "type": "number"
    },
    {
      "key": "longitude",
      "label": "Longitude",
      "type": "number"
    },
    {
      "key": "title_en",
      "label": "Title En",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "subtitle_en",
      "label": "Subtitle En",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "inscription_en",
      "label": "Inscription En",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "inscription_photo",
      "label": "Inscription Photo",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "location_description",
      "label": "Location Description",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "wikipedia_articles",
      "label": "Wikipedia Articles",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "wikidata_url",
      "label": "Wikidata Url",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "title_tl",
      "label": "Title Tl",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "subtitle_tl",
      "label": "Subtitle Tl",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "inscription_tl",
      "label": "Inscription Tl",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "location_photo",
      "label": "Location Photo",
      "type": "string"
    }
  ],
  "rows": [
    {
      "wikidata_qid": "Q28877396",
      "name": "Jose Rizal",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Jose Rizal Memorial Protected Landscape, Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "date": "1962",
      "latitude": 8.66805,
      "longitude": 123.41665,
      "title_en": "Jose Rizal",
      "subtitle_en": "1861–1896<br>National Hero of the Philippines",
      "inscription_en": "<p>Replica of the house constructed in Talisay by Rizal. He lived here from March 1893 to 31 July 1896 while in exile at Dapitan.</p>",
      "inscription_photo": "height: 4288; file: Jose Rizal historical marker in Rizal Shrine Dapitan.jpg; credit: Iamjepoi {CC BY‑SA 4.0}; width: 2848",
      "location_description": "The historical marker is located on a concrete mounting in front of Casa Residencia.",
      "wikipedia_articles": "José Rizal: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28877396"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28877414",
      "name": "Ang Lumang Bayan ng Dapitan",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Lawaan Rotonda, Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "date": "2011",
      "latitude": 8.64714,
      "longitude": 123.4218,
      "title_tl": "Ang Lumang Bayan ng Dapitan",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Ipinahayag na Heritage Zone / Historic Center ng pambansang Komisyong Pangkasaysayan ng Pilipinas, 24 Mayo 2011 sa bisa ng NHCP Board Resolution No. 3 S. 2011.</p>",
      "inscription_photo": "width: 472; file: Old Town of Dapitan historical marker.jpg; credit: National Historical Commission of the Philippines (NHCP); height: 351",
      "location_description": "The historical marker is located on a concrete pedestal at the center of the rotunda.",
      "location_photo": "width: 2496; credit: Iamjepoi {CC BY‑SA 4.0}; file: Dapitan City Old Town Marker.JPG; height: 2952",
      "wikipedia_articles": "Dapitan: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28877414"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28877420",
      "name": "Fort Pilar",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Zamboanga City",
      "address": "Fort Pilar, N.S. Valderrosa Street, Zamboanga City",
      "date": "1949",
      "latitude": 6.90148,
      "longitude": 122.08212,
      "title_en": "Fort Pilar",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>Founded as southern outpost of Spanish domain under the supervision of Melchor de Vera, 1635; attacked by the Dutch, 1646; deserted when troops were concentrated in Manila to drive away Chinese pirates, 1663; reconstructed by the Society of Jesus, 1666; rebuilt the management of Juan Sicarra, 1719; stormed by Dalasi, King Bulig, with 3,000 moros, 1720; cannonaded by the British, 1798; witnessed the mutiny of seventy prisoners, 1872; abandoned by the Spaniards, 1898; occupied by the Americans under General J.C. Bates 1899; seized by the Japanese, 1942; taken over by the Republic of the Philippines, July 1946.</p>",
      "inscription_photo": "width: 2696; file: Fort Pilar Historical Marker.jpg; credit: Ervin Malicdem {CC BY‑SA 4.0}; height: 2816",
      "location_description": "The historical marker is located on the wall (previously a pedestal) just to the right of the main entrance of the fort.",
      "location_photo": "width: 4032; file: Fort Pilar Entrance.jpg; credit: Ervin Malicdem {CC BY‑SA 4.0}; height: 3024",
      "wikipedia_articles": "Fort Pilar: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28877420"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28878285",
      "name": "Casa Real",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "date": "1989",
      "latitude": 8.65524,
      "longitude": 123.42488,
      "title_tl": "Ang Casa Real",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Ito ang pook na kinatatayuan ng Casa Real, ang opisyal na tahanan at gusaling pampangasiwaan ng gobernador pulitiko-militar ng purok. Dito nanahanan si Jose Rizal bilang tapon mula noong 17 Hulyo 1892 hangang Marso 1893 nang ilipat siya sa Talisay, na ngayo’y Dapitan Rizal Shrine.</p>",
      "title_en": "Casa Real",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>This is the site of the Casa Real, official residence and administration building of the politico-military governor of the district. Here, Jose Rizal lived as an exile from July 17, 1892 to March, 1893 when he was transferred to Talisay, now the Rizal Dapitan Shrine.</p>",
      "inscription_photo": "height: 2464; credit: Iamjepoi {CC BY‑SA 4.0}; file: Casa Real Marker.jpg; width: 1600",
      "location_description": "The historical marker is located on a concrete mounting in front of Casa Real.",
      "location_photo": "height: 1200; width: 1600; file: Ang Casa Real ng Dapitan.jpg; credit: National Historical Commission of the Philippines",
      "wikipedia_articles": "José Rizal: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28878285"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28912601",
      "name": "Liwasan ng Dapitan",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Dapitan Park, City Hall Drive, Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "date": "2003",
      "latitude": 8.65493,
      "longitude": 123.42409,
      "title_tl": "Liwasan ng Dapitan",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Isinaayos ayon sa plano ni Jose Rizal habang nakadistiyero sa Dapitan, 1892–1896. May limang landas patungo sa kiyoskong kinatatayuan ngayon ng bantayog ng pambansang bayani. Itinanim ni Rizal ang mga punong akasya sa liwasan. Ipinagkaoob niya ang sistemang pangliwanag na gumagamit ng langis ng niyog mula sa bayao ng isang pasyenteng Ingles. Binuo ni Rizal at ng kanyang dating guro P. Francisco de Padua Sanchez, S.J., ang mapa ng Mindanao, sa tulong ng mga tauhan ng simbahan at ng mga mag-aaral ng paaralang parokyal ng Dapitan, 1892. Inayos ang mapa noong panahon ni Jose Aseniero, dating mag-aaral ni Rizal, Gobernador ng Zamboanga, 1925–1928. Ipinahayag bilang Pambansang Palatandaang Pangkasaysayan ng Pambansang Suriang Pangkasaysayan, 13 Marso 2002 at ang mapa ng Mindanao bilang isang Yamang Pangkalinangan ng Pambansang Museo, 20 Hunyo 2005.</p>",
      "inscription_photo": "width: 924; credit: National Historical Commission of the Philippines (NHCP); file: Liwasan ng Dapitan historical marker 08.jpg; height: 1369",
      "location_description": "The historical marker is located on a concrete pedestal at the western portion of the park.",
      "location_photo": "file: Liwasan ng Dapitan Marker.JPG; credit: Iamjepoi {CC BY‑SA 4.0}; width: 2848; height: 4288",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28912601"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28927264",
      "name": "José Rizal at Dapitan Church",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Dapitan Church, Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "date": "1989",
      "latitude": 8.6546,
      "longitude": 123.42497,
      "title_tl": "",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Sa pook na ito ng Simbahan ng San Jaime na ipinagawa ng mga Heswita noong 1871, tumayo si Jose Rizal tuwing Linngo upang makinig ng misa sa buong panahon ng kanyang pagkapatapon sa Dapitan, 1892–1896.</p>",
      "title_en": "",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>On this spot of Saint James Church constructed by the Jesuits in 1871, Jose Rizal stood while hearing mass every Sunday during his exile in Dapitan in 1892–1896.</p>",
      "inscription_photo": "width: 1177; credit: National Historical Commission of the Philippines (NHCP); file: Saint James Church historical marker.jpg; height: 1600",
      "location_photo": "height: 1200; file: Saint James Church in Dapitan.jpg; credit: National Historical Commission of the Philippines; width: 1600",
      "wikipedia_articles": "José Rizal: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28927264"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28927475",
      "name": "Dr. Jose Rizal",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "date": "1998",
      "latitude": 8.66691,
      "longitude": 123.4164,
      "title_tl": "Dr. Jose Rizal",
      "subtitle_tl": "(1861–1896)",
      "inscription_tl": "<p>Sa dalampasigang ito noong dapithapon ng Hulyo 31, 1896, ang pambansang bayani ng Pilipinas at dangal ng lahing Malayo ay umalis patungong Maynila kasama ang kanyang pamilya at mga kaibigan, na nagbigay wakas sa mahigit na apat na mabungang taon ng pagkakatapon niya sa Dapitan.</p>",
      "inscription_photo": "height: 1600; width: 1082; credit: National Historical Commission of the Philippines (NHCP); file: Where Rizal Left for Manila historical marker.jpg",
      "location_description": "The historical marker is mounted on a boat-shaped concrete wall.",
      "location_photo": "credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Where Rizal Left for Manila.jpg; width: 2048; height: 1536",
      "wikipedia_articles": "José Rizal: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28927475"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28927495",
      "name": "Ang Pagdalaw ni Valenzuela sa Dapitan",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Jose Rizal Memorial Protected Landscape, Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "date": "1981",
      "latitude": 8.66735,
      "longitude": 123.41693,
      "title_tl": "Ang Pagdalaw ni Valenzuela sa Dapitan",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Noong Hunyo 1896, si Dr. Pio Valenzuela, kilalang kasapi ng Katipunan ay ipinadala sa Dapitan (ngayon ay isang Lungsod sa Zamboanga del Norte) kung saan ipinatapon si Dr. Jose Rizal. Ipinabatid niya sa bayani ang mga balak ng Katipunan subalit tinutulan nito ang isang sandatahang himagsikan sapagkat ito ay “mapaminsala at nagbubunga ng kamatayan.”</p><p>Ipinabatid din ni Valenzuela kay Rizal na binabalak ng mga manghihimagsik na siya ay itakas sa Hapon buhat sa Dapitan na lulan ng isang sasakyang-dagat. Tinanggihan ni Rizal ang alok at nagpayong “para sa kaligtasan ng bayan, hindi na kailangan ang balikan pa ang isang tao lamang.” Sinabi din ni Rizal na “ang mamatay at makalupig ay nakakasiya, subalit ang mamatay at malupig ay napakasakit.”</p><p>Pagkaraang tumigil ng magdamag sa Dapitan, si Valenzuela ay nagbalik sa Maynila at iniulat kay Bonifacio at sa iba pang mga pinuno ng Katipunan ang kinahinatnan ng kanyang misyon.</p>",
      "inscription_photo": "height: 4288; width: 2848; credit: Iamjepoi {CC BY‑SA 4.0}; file: Visit of Pio Valenzuela historical marker.jpg",
      "wikipedia_articles": "Katipunan: true; Pío Valenzuela: true; Philippine Revolution: true; José Rizal: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28927495"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28927514",
      "name": "Sakahan ni Jose Rizal",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Katipunan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Jose Rizal Farm, Katipunan, Zamboanga del Norte",
      "date": "2011-07-17",
      "latitude": 8.50128,
      "longitude": 123.29666,
      "title_tl": "Sakahan ni Jose Rizal",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Binili at nilinang ni Rizal ang sakahan na dating pag-aari ni Calixto Carreon na naging pasyente niya habang nasa Dapitan. Inatasan ang kapatid na si Trinidad Rizal na pangasiwaan ang pangangalaga nito, at lumaon namang inilipat kay Fernando Eguia, mag-aaral ni Rizal at naging katiwala sa sakahan. Ipinagbili ni Trinidad kay Crisostomo Eguia Sr. Saksi ang ibang mga kapatid ni Rizal sa kasunduang panatilihan ang sakahan sa pangalan ni Jose Rizal, 1949.</p>",
      "inscription_photo": "height: 541; width: 409; credit: National Historical Commission of the Philippines (NHCP); file: Rizal Farm historical marker.jpg",
      "location_description": "The historical marker is located at the base of the Jose Rizal monument.",
      "location_photo": "height: 824; credit: National Historical Commission of the Philippines (NHCP); file: Sakahan ni Rizal 1.jpg; width: 1287",
      "wikipedia_articles": "Jose Rizal Farm: José Rizal's farm; José Rizal: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28927514"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28927536",
      "name": "Site Where Rizal Landed",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Sunset Boulevard, Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "date": "1989",
      "latitude": 8.65627,
      "longitude": 123.4192,
      "title_tl": "Dito Lumunsad si Rizal",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Sa dalampasigang ito ng Sta. Cruz, lumunsad si Jose Rizal noong ika-7 ng gabi, ika-17 ng Hulyo, 1892 upang simulan ang buhay-tapon sa Dapitan. Kasama ni Kapitan Delgras ang tatlong kawal ng artilyerya ay naglakad sina Rizal sa daang patungo sa Casa Real. Dito siya ipinakilala kay Don Ricardo Carnicero, ang Kastilang Gobernador Militar ng purok.</p>",
      "title_en": "Site Where Rizal Landed",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>On this beach of Sta. Cruz, Jose Rizal landed at 7:00 o’clock PM on July 17, 1892 to begin the life an exile in Dapitan. With Captain Delgras and three artillery men, they walked through Sta. Cruz street with a “Farol de Combate” to the Casa Real where he was presented to Don Ricardo Carnicero, Spanish military governor of the district.</p>",
      "inscription_photo": "credit: National Historical Commission of the Philippines (NHCP); file: Dito Lumunsad si Rizal historical marker.jpg; width: 958; height: 1600",
      "location_photo": "height: 1600; width: 1200; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Site where Rizal Landed in Dapitan.jpg",
      "wikipedia_articles": "José Rizal: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28927536"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28927583",
      "name": "Bahay-Pamahalaan ng Lungsod ng Zamboanga",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Zamboanga City",
      "address": "Zamboanga City Hall, N.S. Valderrosa Street, Zamboanga City",
      "date": "1969",
      "latitude": 6.90391,
      "longitude": 122.07628,
      "title_tl": "Bahay-Pamahalaan ng Lungsod ng Zamboanga",
      "subtitle_tl": "(Dating Panlalawigang Kapitolyo ng Zamboanga)",
      "inscription_tl": "<p>Itinayo noong 1905–1907 ng Pamahalaang Pederal ng Estados Unidos. Ang gusaling ito ang naging luklukan ng Pamahalaan ng Lalawigang Muslim noong panahon ng mala-militar na pananakop ng mga Amerikano, 1903–1913; ng Kagawaran ng Mindanao at Sulu noong panahon ng sibil na pananakop ng mga Amerikano, 1914–1920; ng Lalawigan ng Zamboanga, 1921–1945; at ng Lungsod ng Zamboanga mula noong 1937 hanggang sa kasalukuyan.</p>",
      "inscription_photo": "height: 1256; width: 848; credit: National Historical Commission of the Philippines (NHCP); file: City Hall of Zamboanga historical marker 10.jpg",
      "location_description": "The historical marker is located on the right column of the building's main entrance.",
      "wikipedia_articles": "Zamboanga City Hall: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28927583"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28927601",
      "name": "Mga Guho ng Kuta ng Tukuran",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Tukuran, Zamboanga del Sur",
      "address": "Km. 1650 Pan-Philippine Highway, Brgy. Militar, Tukuran, Zamboanga del Sur",
      "date": "2014-10-28",
      "latitude": 7.84445,
      "longitude": 123.5849,
      "title_tl": "Mga Guho ng Kuta ng Tukuran",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Kinatatayuan ng pamayanan ni Sultan Untung na nakubkob ng puwersang Espanyol, 1887. Tinayuan ng Kuta ng Alfonso XIII, 1890; natapos, 1891. Pook ng rebelyon laban sa Espanya, Setyembre 1896 at Oktubre 1898, at pook-pinagbitayan sa mga rebeldeng sundalong Pilipino sa Mindanao, Enero 1897. Tinayuan ng pamayanang Muslim matapos iwan ng mga Espanyol, 1899. Naging garison ng hukbong Amerikano, 1900–1912, at ng Philippine Constabulary, 1902–1903. Sentro ng Tukuran-Lintogup Telephone Line ng U.S. SIGNAL Corps, ang pangunahing linya ng komunikasyon sa Mindanao, 1 Enero 1901. Himpilan ng distritong militar, 1912–1918, at distritong munisipal ng Tukuran, 1918–1921. Tuluyang inabandona dulot ng patuloy na pagsalakay ng mga Moro, 1921. Naging Barangay Militar, Tukuran, Zamboanga del Sur.</p>",
      "location_description": "The historical marker is located on a concrete mounting along the road.",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28927601"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28927631",
      "name": "San Ramon Prison and Penal Farm",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Zamboanga City",
      "address": "San Ramon Prison and Penal Farm, Sitio San Ramon, Brgy. Talisayan, Zamboanga City",
      "date": "2014-11-13",
      "latitude": 6.99396,
      "longitude": 121.92189,
      "title_tl": "San Ramon Prison and Penal Farm",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Itinatag sa patronato ni San Ramon Nonato Colonia Penitenciaria Agricola upang palawakin ang agrikultura sa paggawa ng mga bilangong manggagawa, 31 Agosto 1870. Piitan ng mga nahatulang kalaban ng pamahalaang Espanyol. Kalauna’y dito itinapon ang mga nagkasalang Kristiyano at Muslim. Nasunog ang mga gusali sa labanan ng Pilipino at Espanyol, 1899. Ipinagpatuloy ng mga Amerikano ang pamamahala dito, 1901. Pinamunuan ng Moro Province, 1911, ng Department of Mindanao and Sulu, 1914, at ng Bureau of Prisons, 1915. Ginamit ng mga Hapon bilang piitan noong ikalawang digmaang pandaigdig. Isa sa mga unang kolonyang penal sa bansa.</p>",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28927631"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28927638",
      "name": "Zamboanga Beach",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Zamboanga City",
      "address": "Zamasco, Zamboanga West Coastal Road, Brgy. Sinunuc, Zamboanga City",
      "date": "1952",
      "latitude": 6.92748,
      "longitude": 122.01367,
      "title_en": "Zamboanga Beach",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>Here on the 10th of March, 1945 the 41st Division, U.S. Army under the command of Maj. Gen. Jens A. Doe landed in order to liberate the City of Zamboanga from the Japanese Forces. Liberation completed on the 12th of March, 1945.</p>",
      "inscription_photo": "width: 810; credit: National Historical Commission of the Philippines (NHCP); file: Zamboanga Beach historical marker 01.jpg; height: 1200",
      "location_description": "The historical marker is located on a concrete mounting.",
      "location_photo": "height: 1600; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Zamboanga Beach historical marker.jpg; width: 1200",
      "wikipedia_articles": "Battle of Mindanao: true; Jens A. Doe: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28927638"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28928184",
      "name": "Bank of the Philippine Islands Zamboanga",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Zamboanga City",
      "address": "26 N.S. Valderrosa Street, Zamboanga City",
      "date": "2012",
      "latitude": 6.90359,
      "longitude": 122.07713,
      "title_tl": "Bank of the Philippine Islands Zamboanga",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Ang bahay na ito ay nagsilbing unang gusali ng sangay ng BPI sa Zamboanga, 1912, na dating pagmamay-ari ni Don Francisco Barrios. Naging opisyal na tahanan ni Hen. John Pershing, gobernador militar ng Lalawigan ng Moro, 1909–1913. Inilunsad ang ikalawang palapang bilang BPI Museum Zamboanga, 2012.</p>",
      "inscription_photo": "height: 1183; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Bank of the Philippine Islands Zamboanga historical marker.jpg; width: 853",
      "wikipedia_articles": "Bank of the Philippine Islands: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28928184"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q28928492",
      "name": "Taluksangay Mosque",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Zamboanga City",
      "address": "Taluksangay Mosque, Brgy. Taluksangay, Zamboanga City",
      "date": "1992",
      "latitude": 6.95075,
      "longitude": 122.18137,
      "title_tl": "Taluksangay Mosque",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Unang Mosque sa Peninsula ng Zamboanga na ipinatayo ni Hadji Abdullah Maas Nuno noong mga taong 1885. Ito ang unang sentrong Islam na kinilala ng ibang bansa tulad ng Turkey, Saudi Arabia, India, Malaysia, Indonesia at Borneo. Itinuturo dito ang mga tuntunin, kautusan at hurisprudensiya ng Islam na nagbunga ng mabilis na paglaganap ng Islam sa Peninsula ng Zamboanga, Basilan at kapuluan ng Sulu.</p>",
      "inscription_photo": "width: 720; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Taluksangay Mosque historical marker.jpg; height: 968",
      "wikipedia_articles": "Taluksangay Mosque: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q28928492"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q45058955",
      "name": "Dr. Jose Rizal Memorial Hospital",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "address": "Dr. Jose Rizal Memorial Hospital, National Road, Lawaan, Dapitan, Zamboanga del Norte",
      "date": "2017-07-13",
      "latitude": 8.63917,
      "longitude": 123.41629,
      "title_tl": "Dr. Jose Rizal Memorial Hospital",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Sa bisa ng Batas Blg. 2663 na ipinasa noong 19 Hunyo 1916, itinatag ang Rizal Memorial Hospital sa Casa Comandancia. Dito nanirahan si Jose Rizal nang siya ay ipatapon sa Dapitan noong 1892. Isinaayos, 1927–1931. Naging ospital ng mga sundalo noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Naging Rizal Memorial District Hospital, 1982. Inilipat sa kasalukuyang kinatatayuan nito, 1991. Naging Dr. Jose Rizal Memorial Hospital, 30 Hulyo 1996.</p>",
      "inscription_photo": "file: Dr. Jose Rizal Memorial Hospital NHCP Marker.jpg; credit: Leocvlauzon {CC BY‑SA 4.0}; width: 2048; height: 2730",
      "location_description": "The historical marker is located on a concrete pedestal placed in the middle of the driveway near the main gate of the hospital.",
      "location_photo": "height: 2730; width: 2048; file: Dr. Jose Rizal Memorial Hospital NHCP Marker Site.jpg; credit: Leocvlauzon {CC BY‑SA 4.0}",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q45058955"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q62002934",
      "name": "Cesar Cortes Climaco",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Zamboanga City",
      "address": "Zamboanga City",
      "date": "2009",
      "latitude": 6.96491,
      "longitude": 122.0761,
      "title_tl": "Cesar Cortes Climaco",
      "subtitle_tl": "(1916–1984)",
      "inscription_tl": "<p>Lingkod bayan at tagapagtanggol ng demokrasya. Isinilang sa lungsod ng Zamboanga, 28 Pebrero 1916. Karaniwang manggagawa sa Bureau of Public Works, 1935 at janitor-messenger sa Court of Appeals, 1937. Nagtapos ng abogasya sa Unibersidad ng Pilipinas, 1941. Miyembro ng Sangguniang Panlungsod ng Zamboanga, 1951–53. Punong bayan sa lungsod ng Zamboanga, 1953–1961. Miyembro ng kabinete ni Pangulong Macapagal bilang Administrador ng Office of Economic coordination, 1962. Kumisyoner ng Bureau of Customs, 1962; Presidential Assistant for Community Development (PACD), 1963; tagapangulo ng Presidential Anti-Graft Commission (PAGCOM), 1964. Tumutol, lumaban sa Batas Militar at nagpahaba ng buhok bilang pagtutol sa diktaduryang pamahalaang Marcos, 1972–1984. Muling nahalal na punong bayan sa lungsod ng Zamboanga, 1980. Nahalal na mambabatas sa Batasang Pambansa, 1984, subali’t tumangging umupo bilang protesta laban sa rehimeng Marcos. Pinaslang, 14 Nobyembre 1984.</p>",
      "wikipedia_articles": "Cesar Climaco: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q62002934"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q62024699",
      "name": "Vicente S. Alvarez",
      "region": "Zamboanga Peninsula",
      "regions": "Zamboanga Peninsula",
      "macro_address": "Zamboanga City",
      "address": "Don Pablo Lorenzo Street cor. Zaragoza Street, Zamboanga City",
      "date": "2010",
      "latitude": 6.90496,
      "longitude": 122.0766,
      "title_tl": "Vicente S. Alvarez",
      "subtitle_tl": "(1862–1942)",
      "inscription_tl": "<p>Lider rebolusyonaryo at lingkod bayan. Isinilang, 5 Abril 1862. Sumapi sa Katipunan, nagtatag at namuno ng sangay dito sa Zamboanga, 1892. Nanguna sa pagsukol ng mga puwersang pandigma ng Espanya, 7 Abril 1899; Kuta ng Zamboanga at Fort Pilar, 4 Mayo 1899. Hinirang bilang Bridgadyer-Heneral ni Pangulong Emilio Aguinaldo. Naging kataas-taasang pinuno ng rebolusyonaryo sa Zamboanga at Basilan, Hunyo - Disyembere, 1899. Lumaban noong Digmaang Filipino–Amerikano at nadakip, Marso 1902. Naging Pangulo ng Komite ng mga Lalawigang Moro para sa St. Louis Exposition, 1904. Naglingkod bilang opisyal ng Konstabularya ng Pilipinas; Pangalawang Gobernador ng Zamboanga at Huwes ng Tribal Wards. Yumao, 4 Nobyembre 1942.</p>",
      "wikipedia_articles": "Vicente Álvarez: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q62024699"
    }
  ],
  "meta": {
    "title": "Makasaysayang Pananda ng NHCP — Tangway ng Zamboanga (Region IX) - Libreng download",
    "description": "Mga makasaysayang pananda ng Pambansang Komisyong Pangkasaysayan ng Pilipinas (NHCP) sa rehiyon na Tangway ng Zamboanga (Region IX). Filtered subset ng pambansang tl-bantayog-pangkasaysayan (19 pananda mula sa 1235 pambansa). Bawat tala ay naglalaman ng Wikidata Q-ID, pangalan, address, petsa ng paglalagay, koordinada (lat/lon WGS84), inskripsyon sa Tagalog/Ingles (HTML), litrato ng pananda (kung mayroon), at Wikipedia/Commons na link. (NHCP historical markers in Zamboanga Peninsula (Region IX) — filtered subset of the national NHCP marker inventory, 19 of 1235 nationally.) Naglalaman ng 19 talaan. I-download sa Excel, CSV, PDF format.",
    "seo_title": "Makasaysayang Pananda ng NHCP — Tangway ng Zamboanga (Region IX) | ListBase",
    "seo_description": "I-download Makasaysayang Pananda ng NHCP — Tangway ng Zamboanga (Region IX) — 19 talaan. Available sa Excel, CSV, PDF format.",
    "key_takeaways": [
      "Naglalaman ng 19 talaan / 20 mga field",
      "Libreng download sa Excel, CSV at PDF format",
      "Pinagmulan ng data: https://github.com/seav/pananda"
    ]
  }
}