{
  "id": "tl-mimaropa-bantayog-pangkasaysayan",
  "name": "Makasaysayang Pananda ng NHCP — Mimaropa (Region IV-B)",
  "title": "Makasaysayang Pananda ng NHCP — Mimaropa (Region IV-B)",
  "description": "Mga makasaysayang pananda ng Pambansang Komisyong Pangkasaysayan ng Pilipinas (NHCP) sa rehiyon na Mimaropa (Region IV-B). Filtered subset ng pambansang tl-bantayog-pangkasaysayan (29 pananda mula sa 1235 pambansa). Bawat tala ay naglalaman ng Wikidata Q-ID, pangalan, address, petsa ng paglalagay, koordinada (lat/lon WGS84), inskripsyon sa Tagalog/Ingles (HTML), litrato ng pananda (kung mayroon), at Wikipedia/Commons na link. (NHCP historical markers in Mimaropa (Region IV-B) — filtered subset of the national NHCP marker inventory, 29 of 1235 nationally.)",
  "category": "culture",
  "source": "https://github.com/seav/pananda",
  "source_url": "https://github.com/seav/pananda",
  "updated": "2026-04",
  "record_count": 29,
  "columns": [
    {
      "key": "wikidata_qid",
      "label": "Wikidata Qid",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "name",
      "label": "Name",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "region",
      "label": "Region",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "regions",
      "label": "Regions",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "macro_address",
      "label": "Macro Address",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "address",
      "label": "Address",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "date",
      "label": "Date",
      "type": "number"
    },
    {
      "key": "latitude",
      "label": "Latitude",
      "type": "number"
    },
    {
      "key": "longitude",
      "label": "Longitude",
      "type": "number"
    },
    {
      "key": "title_tl",
      "label": "Title Tl",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "subtitle_tl",
      "label": "Subtitle Tl",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "inscription_tl",
      "label": "Inscription Tl",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "wikipedia_articles",
      "label": "Wikipedia Articles",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "wikidata_url",
      "label": "Wikidata Url",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "title_en",
      "label": "Title En",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "subtitle_en",
      "label": "Subtitle En",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "inscription_en",
      "label": "Inscription En",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "inscription_photo",
      "label": "Inscription Photo",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "location_photo",
      "label": "Location Photo",
      "type": "string"
    },
    {
      "key": "location_description",
      "label": "Location Description",
      "type": "string"
    }
  ],
  "rows": [
    {
      "wikidata_qid": "Q42919921",
      "name": "Pagdaong sa Mindoro",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "San Jose, Occidental Mindoro",
      "address": "Bubog Road, Brgy. San Roque, San Jose, Occidental Mindoro",
      "date": "2010",
      "latitude": 12.35939,
      "longitude": 121.043,
      "title_tl": "Pagdaong sa Mindoro",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Sa dalampasigan ng San Jose dumaong ang dating Visayan Attack Force na nahati bilang Mindoro Attack Group sa ilalim ni Admiral Arthur D. Struble, Close Covering Group ni Rear Admiral Russell S. Berkey; at Motor Torpedo Boat Group ni Lt. Com. N. Burt Davis, 15 Disyembre 1944. Kasama dito ang 11,878 combat troops; 9,578 Army Air Force; at 5,901 service troops sa pamumuno ni General William C. Dunckel na nagsagawa ng mga paliparan ng pwersang panghimpapawid para sa gagawing pagdaong sa Lingayen, Pangasinan at pagpapalaya sa Luzon. Kaugnay nito ang pagkilala sa mga grupo ng Filipino gerilya nina Major Ramon Ruffy, Major Sofronio Untalan at Captain Lawrence Cooper upang maging kaagapay sa pakikipaglaban sa mga pwersang Hapones sa Mindoro.</p>",
      "wikipedia_articles": "Battle of Mindoro: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q42919921"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q42931575",
      "name": "Ang Labanan sa Pulang Lupa",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Torrijos, Marinduque",
      "address": "Pulang Lupa Historical and Ecotourism Park, Brgy. Bolo, Torrijos, Marinduque",
      "date": "2000-09-13",
      "latitude": 13.35847,
      "longitude": 122.09186,
      "title_tl": "Ang Labanan sa Pulang Lupa",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Dito naganap ang madugong labanan ng Hukbong Pilipino sa pamumuno ni Tenyente–Koronel Maximo Abad at Hukbong Amerikano sa pamumuno ni Kapitan Devereux Shields noong Setyembre 13, 1900. Nagtagumpay ang mga Pilipino sa labanang ito.</p><p>Sa bisa ng Kautusan ng Pangulo Bilang 260, Agosto 1, 1973 na sinusugan ng Kautusan ng Pangulo Bilang 1505, Hunyo 11, 1978, ang pook na ito ay ipinahayag na Pambansang Palatandaang Makasaysayan noong Setyembre 24, 1991.</p>",
      "wikipedia_articles": "Battle of Pulang Lupa: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q42931575"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q42931929",
      "name": "Casa Narvas",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Casa Narvas, Governor D. Reyes Street cor. Del Mundo Street, Boac, Marinduque",
      "date": "2007",
      "latitude": 13.44844,
      "longitude": 121.83949,
      "title_en": "Casa Narvas",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>Declared a Heritage House by the National Historical [Institute] 26 April 2007</p>",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q42931929"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q43264019",
      "name": "Puwerto ng Laylay, Boac",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Circumferential Road, Boac, Marinduque",
      "date": "2015-06-04",
      "latitude": 13.43554,
      "longitude": 121.81892,
      "title_tl": "Puwerto ng Laylay, Boac",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Nagsilbing pangunahing daungan ng bayan ng Boac mula noong ika-19 na dantaon. Ginamit na pantalan ng mga bapor na naghahatid ng mga pasahero, kargada, at lokal na produkto ng Marinduque papuntang Maynila at mga karatig pook. Ginamit na daungan ng mga rebolusyonaryong Pilipino, 1896 at 1898. Itinayo ang kongkretong daungan noong ika-20 dantaon.</p>",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q43264019"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q43267173",
      "name": "Station Balanacan",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Mogpog, Marinduque",
      "address": "Station Balanacan, Mt. Mataas, Brgy. Hinanggayon, Mogpog, Marinduque",
      "date": "2011-08-09",
      "latitude": 13.56019,
      "longitude": 121.86897,
      "title_tl": "Station Balanacan",
      "subtitle_tl": "Datum Origin of the Luzon Datum of 1911",
      "inscription_tl": "<p>Dito itinatag (Latitud: 13° 33′ 41″.000 N; Longhitud: 121° 52′ 03″.000 E; Clarke Spheroid 1866) ni O.W. Ferguson, United States Coast and Geodetic Survey (USCGS) na pangunahing geodetic station para sa triangulation network ng Pilipinas, 1906. Itinalagang origin ng Luzon Datum na itinatag ni E.R. Frisby sa pamamagitan ng batong muhon sa mismong punto ng orihen, 1911. Naging batayan ng mga sumunod na kwenta ng eksaktong latitud at longhitud ng mga posisyon sa lahat ng panig ng Pilipinas. Inangkop ang dato nito ng United States Coast Guard and Geodetic Survey (USCGS), 1911; ng Bureau of Coast and Geodetic Survey (BCGS) ng Pilipinas, 1950; at ng National Mapping and Resource Information Authority (NAMRIA), 1987. Patuloy na nagsisilbing datum origin sa kabila ng pagtaas sa antas ng Philippine Reference System of 1992 (PRS92).</p>",
      "inscription_photo": "height: 1172; width: 816; file: Station Balanacan historical marker.jpg; credit: National Historical Commission of the Philippines",
      "wikipedia_articles": "Luzon Datum of 1911: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q43267173"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q43267842",
      "name": "Pilar Hidalgo Lim",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Boac Municipal Hall, Boac, Marinduque",
      "date": "1982-05-24",
      "latitude": 13.44684,
      "longitude": 121.84169,
      "title_tl": "Pilar Hidalgo Lim",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Ipinanganak sa Boac, Marinduque, 24 Mayo 1893. Balediktoryan, Manila High School, 1910. Unang babaeng nagtapos nang may karangalan, UP, 1913. Mga titulong pandangal: K.S. sa Gawaing Panlipunan, CEU, 1949; Doktor sa Pagtuturo, DLSC, 1964, at PWU, 1967. Maybahay ng bayaning si Hen. Vicente Lim. Nanguna, pagboto ng mga babae at rehabilitasyon ng mga salanta. Pangulo: NFWC, 1931–41; GSP, 1957–63; PFRD, 1949–51, 1953–57; CEU, 1953–73. Tumanggap ng pinakatanging gawad: Alumna, UP 1955; Ina, NFWC, 1960; Dakilang Guro, 1968; Anak ng Boac, Marinduque, 1973. Namatay, 10 Disyembre 1973.</p>",
      "wikipedia_articles": "Pilar Hidalgo-Lim: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q43267842"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q43276986",
      "name": "Salvador del Mundo",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Boac Municipal Hall, Boac, Marinduque",
      "date": "1982-05-24",
      "latitude": 13.44676,
      "longitude": 121.84153,
      "title_tl": "Salvador del Mundo",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Ipinanganak sa Boac, Marinduque, 28 Oktubre 1902, Batsilyer sa Agham sa Kimika, summa cum laude, U.P., 1925; Dalubhasa sa Agham, Berlin, 1932; at Doktor sa Pilosopiya, U.S.T., 1934. Pensyonado ng pamahalaan sa Hapon at Alemanya; Punong Kimiko, Laboratoryo ng Seramika, Kawanihan ng Agham; Tagapamahalang Pamproduksyon, Ceramics Industries of the Philippines; at Propesor na Tagapanayam, U.P. at U.S.T. Inihalal na kasapi dahil sa kanyang mahahalagang pananaliksik pang-agham, Deutsche Keramische Gesellschaft, Berlin, at Philippine Scientific Society. Namatay, 13 Pebrero 1945.</p>",
      "wikipedia_articles": "Salvador del Mundo: Salvador del Mundo (chemist)",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q43276986"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q43282120",
      "name": "Maharlikang Tahanan ni Kapitan Piroco",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "house of Pedro Lardizabal, Governor D. Reyes Street cor. Magsaysay Drive, Boac, Marinduque",
      "date": "1973-02-23",
      "latitude": 13.44835,
      "longitude": 121.83924,
      "title_tl": "Maharlikang Tahanan ni Kapitan Piroco",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Ari ng Kapitan Munisipal Pedro Lardizabal, lalong kilala sa taguring Kapital Piroco. Dito nakipagpanayam si William H. Taft, tagapangulo ng Komisyon ng Pilipinas, sa mga tanyag na mamamayan noong ika-13 ng Marso, 1901. Sa pamamagitan ni Eduardo Nepomuceno, tagapagsalita, hiniling nilang ang Marinduque ay maging hiwalay na lalawigan. Ang pamahalaang sibil ng lalawigan ay itinatag dito ni Ricardo Paras, Sr., ang unang gobernador. Itinalaga siya sa tungkulin ni W. H. Taft.</p>",
      "location_photo": "height: 1200; file: Maharlikang Tahanan ni Kapitan Piroco 02.jpg; credit: National Historical Commission of the Philippines; width: 1600",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q43282120"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q43282748",
      "name": "Liwasan ng Kalayaan",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Mercader Street cor. 1 de Noviembre Street, Boac, Marinduque",
      "date": "1975-12-06",
      "latitude": 13.44778,
      "longitude": 121.83987,
      "title_tl": "Liwasan ng Kalayaan",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Dating kinatatayuan ng Casa Real noong panahon ng mga Kastila at pagkatapos ay naging Presidencia, sa pook na ito pinatay ang mga rebolusyonaryong kinabibilangan nina Kapitan Hermenegildo Flores at Remigio Medina noong 1897. Dito rin nilagdaan ni Koronel Maximo Abad at Kapitan H.H. Bandholtz noong ika-25 ng Abril 1901 ang kasunduang nagwakas sa Digmaang Pilipino–Amerikano sa Marinduque.</p>",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q43282748"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q43282847",
      "name": "Simbahan ng Boac",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Boac Cathedral, Boac, Marinduque",
      "date": "1972",
      "latitude": 13.44856,
      "longitude": 121.84185,
      "title_tl": "Simbahan ng Boac",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Dambana ng Banal na Ina ng Biglang Awa na itinayo noong 1792. Naniniwala ang mga tao na siya ang nagligtas sa pagsalakay ng mga Moro noong ika-18 dantaon. Dito binindisyunan ang bandila ng himagsikan na dala ni Canuto Vargas noong 1899. Ang pari ng parokya, Saturnino Trinidad, ay tumulong kay Kapitan H. H. Bandholtz, U.S.A. sa pagpapasuko kay Koronel Maximo Abad at sa 300 manghihimagsik.</p>",
      "wikipedia_articles": "Boac Cathedral: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q43282847"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q43302082",
      "name": "Museo at Aklatan ng Boac",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Mercader Street cor. 1 de Noviembre Street, Boac, Marinduque",
      "date": "1987-11-30",
      "latitude": 13.44767,
      "longitude": 121.84006,
      "title_tl": "Museo at Aklatan ng Boac",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Dating Escuela de Niños, ang pinakamatandang paaralan ng Katoliko Romano sa Marinduque. Ginamit ang bahagi bilang carcel nang masunog ang Casa Real, 1856. Ginawa ang isa sa mga silid para sa cuadrillos, 1887. Ipinaayos bilang sangay ng Casa Real, 1891. Tribunal ng pamahalaang Kastila at Presidencia ng Himagsikang Pilipino. Muling ipinatayo bilang museo at aklatan, 1987.</p>",
      "inscription_photo": "height: 1600; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Museo at Aklatan ng Boac historical marker.jpg; width: 1200",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q43302082"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q44558486",
      "name": "Plaza Cuartel",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Puerto Princesa",
      "address": "Plaza Cuartel, Taft Street, Puerto Princesa",
      "date": true,
      "latitude": 9.74014,
      "longitude": 118.72965,
      "title_tl": "Plaza Cuartel",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Sa pook na ito na dating tanggulang militar noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig naganap ang pagsunog ng mga sundalong Hapon sa humigit kumulang 150 Amerikanong bihag ng digma noong 14 Disyembre 1944. Ilang nakaligtas ay lumangoy sa dagat patungong Iwahig. Ang mga labi ng mga nasawi ay dinala at inilibing sa St. Louis County sa isang panlahatang libingan sa Jefferson Barracks National Cemetery, Missouri, Estados Unidos, 1952.</p>",
      "title_en": "Plaza Cuartel",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>On this site, once a military base during the Second World War, some 150 American prisoners of war were burned to death by Japanese soldiers, 14 December 1944. A few survivors swam to Iwahig. The remains of those who died were brought and interred in a common grave at the Jefferson Barracks National Cemetery, St. Louis County, Missouri, United States of America, 1952.</p>",
      "inscription_photo": "height: 4512; file: Historical Marker at the Plaza Cuartel.JPG; credit: Jonathan Blaza {CC BY‑SA 4.0}; width: 3000",
      "location_description": "The historical markers are located on either side of the main entrance gate, with the Tagalog marker on the left and the English marker on the right.",
      "location_photo": "height: 2281; credit: Daxster16 {CC BY‑SA 4.0}; file: Plaza Cuartel Entrance.jpg; width: 3869",
      "wikipedia_articles": "Palawan massacre: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q44558486"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q44643834",
      "name": "San Ezekiel Moreno",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Puerto Princesa",
      "address": "Puerto Princesa Cathedral, Rizal Avenue, Puerto Princesa",
      "date": "2014-12-08",
      "latitude": 9.74059,
      "longitude": 118.72988,
      "title_tl": "San Ezekiel Moreno",
      "subtitle_tl": "1848–1906",
      "inscription_tl": "<p>Paring Agustino Rekoleto at santo. Isinilang sa La Rioja, Espanya, 9 Abril 1848. Dumating sa Maynila, 10 Pebrero 1870. Naordenahang pari sa Katedral ng Maynila, 2 Hunyo 1871. Kabilang sa mga nagtatag ng bayan ng Puerto Princesa bilang unang misyonero, kapelyan ng mga militar at ng colonya penal, 4 Marso 1872. Mula 1873 hanggang 1885, naging kura paroko ng Calapan (Mindoro), Las Piñas, Santo Tomas (Batangas), Sta. Cruz (Maynila) at tagapamahala ng Hacienda ng Imus. Yumao sa Espanya sa sakit na kanser, 19 Agosto 1906. Idineklarang santo ni Papa Juan Pablo II dahil sa ipinakitang kabanalan, kapuri-puring halimbawa, at taospusong pagsilbi sa mga kapuspalad at mga maysakit sa Pilipinas, Espanya at Colombia, 11 Oktubre 1992. Itinuturing na santo at patron ng mga may kanser.</p>",
      "wikipedia_articles": "Ezequiel Moreno: Ezequiél Moreno y Díaz",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q44643834"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q54455521",
      "name": "Culion Leper Colony",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Culion, Palawan",
      "address": "Culion Sanitarium and General Hospital, Brgy. Libis, Culion, Palawan",
      "date": "2014-07-26",
      "latitude": 11.89181,
      "longitude": 120.02359,
      "title_tl": "Culion Leper Colony",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Itinatag sa bisa ng Kautusang Tagapagpaganap Blg. 35 ng pamahalaang Amerikano, 22 Agosto 1904. Nakarating dito ang unang grupo ng 365 na may sakit na Hansen mula sa Bisayas, 27 Mayo 1906. Ipinatupad ang Batas Blg. 1711 na tinipon ang mga may sakit sa Culion, 12 Setyembre 1907. Naging pinakamalaki at modelong leprosaryo sa buong mundo at sentro ng pananaliksik sa sakit, dekada 1920. Simula 1927, bumaba ang bilang ng mga ipinatapon sa Culion sa pagbukas ng mga pagamutan para sa sakit sa mga rehiyon. Noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, kinumpiska ng mga Hapon ang pagkaing naimbak sa isla, kaya’t higit sa 2,000 pasyente ang namatay sa gutom at iba’t ibang sakit. Ang dating ospital ng Culion ay naging Culion Sanitarium and General Hospital, 2009.</p>",
      "inscription_photo": "height: 1388; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Culion Leper Colony historical marker (cropped).jpg; width: 976",
      "wikipedia_articles": "Culion Leper Colony: Culion leper colony",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q54455521"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q54460999",
      "name": "Fort Culion",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Culion, Palawan",
      "address": "Fort Culion, Brgy. Libis, Culion, Palawan",
      "date": "1939",
      "latitude": 11.89235,
      "longitude": 120.02446,
      "title_en": "Fort Culion",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>Fort Culion was constructed about 1740 by the Recollect Agustinians. It was built of stone, square in form, with four bastions.</p>",
      "inscription_photo": "height: 1214; width: 936; file: Fort Culion historical marker.jpg; credit: National Historical Commission of the Philippines",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q54460999"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q54961086",
      "name": "Labanan sa Karagatan ng Sibuyan",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Alcantara, Romblon",
      "address": "Battle of Sibuyan Sea Road, Alcantara, Romblon",
      "date": "2007",
      "latitude": 12.26172,
      "longitude": 122.057,
      "title_tl": "Labanan sa Karagatan ng Sibuyan",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Isa sa mga makasaysayang labanang naganap sa karagatan noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, 24 Oktubre 1944. Binomba ng mga eroplano mula sa aircraft carriers ng mga Amerikano ang puwersang Hapon na kinabibilangan ng mga barkong pandigmang Musashi, Yamato, Haruna at Nagato at ilang kasatorpedero habang patungong San Bernardino Strait. Napalubog ang 68,000 toneladong Musashi kasama ang 989 marinong Hapon at 39 na opisyal. Ang pagkatalo ng mga Hapon sa Karagatan ng Sibuyan ay nakatulong sa tagumpay ng mga Amerikano sa Labanan sa Leyte Gulf.</p>",
      "inscription_photo": "credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Labanan sa Karagatan ng Sibuyan historical marker 2.jpg; width: 1200; height: 1600",
      "location_description": "The historical marker is located on a concrete mounting.",
      "location_photo": "height: 1200; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Labanan sa Karagatan ng Sibuyan historical marker 1.jpg; width: 1600",
      "wikipedia_articles": "Battle of the Sibuyan Sea: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q54961086"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q54990751",
      "name": "Fort Cuyo",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Cuyo, Palawan",
      "address": "Fort Cuyo, Rizal Street, Cuyo, Palawan",
      "date": "1939",
      "latitude": 10.85552,
      "longitude": 121.00832,
      "title_en": "Fort Cuyo",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>Fort of Cuyo was built about 1680 by the Recollect Agustinians, according to the plans and under the supervision of Rev. Juan de San Severo, A.R. The fort, made of stone and mortar, was square in form, with four bastions.</p>",
      "inscription_photo": "height: 527; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Fort Cuyo historical marker 01.jpg; width: 653",
      "wikipedia_articles": "Fort Cuyo: Cuyo Fort",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q54990751"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q55001092",
      "name": "Kutang Santa Isabel",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Taytay, Palawan",
      "address": "Fort Santa Isabel, Rizal Street, Poblacion, Taytay, Palawan",
      "date": "1993-04-16",
      "latitude": 10.82802,
      "longitude": 119.51777,
      "title_tl": "Kutang Santa Isabel",
      "subtitle_tl": "(Taytay)",
      "inscription_tl": "<p>Unang ipinatayo na yari sa kahoy ng mga misyonerong Rekoleto, 1667. Himpilan ng kampanyang pangkapayapaan ng mga Kastila sa Paragua (Palawan). Sa pagsusumikap ni Gobernador Fernando Manuel de Bustillo, muling ipinatayo na yari sa bato at may apat na tanggulan na nagpaparangal kina Santo Toribio, San Miguel, San Juan at Santa Isabel. Noong unang sangkapat ng ika-18 dantaon, pinangsiwaan ni Don Fernando Velez de Arce at natapos noong kalagitnaan ng dantaong ding iyon. Ang kutang ito ay nagsilbing matibay na muog na nagmamatyag sa mga sasakyang pandagat na pangkalakal at sumasalakay na mga tulisang dagat.</p>",
      "inscription_photo": "file: Fort Sta. Isabel Marker.JPG; credit: Jimaggro {CC BY‑SA 4.0}; width: 799; height: 1200",
      "wikipedia_articles": "Fort Santa Isabel: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q55001092"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q55001963",
      "name": "Iwahig Penal Colony",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Puerto Princesa",
      "address": "Iwahig Prison and Penal Farm, Km. 17 Puerto Princesa South Road, Brgy. Iwahig, Puerto Princesa",
      "date": "1954",
      "latitude": 9.74472,
      "longitude": 118.66098,
      "title_en": "Iwahig Penal Colony",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>Originally named Iuhuit Penal Settlement, this colony was established by the Philippine Commission, 16 November 1904. The site was selected by a committee composed of G.N. Wolfe, W.S. Lyon and Arlington Pond, created by an Executive Order of Gov. Gen. Luke E. Wright. The first Superintendent was an American, R.J. Shields. The early policy of sending the worst prisoners to the place was abandoned after the mutiny of thirty-three prisoners on 20 September 1905. Prisoners of good conduct were sent and given lands, tools and other supplies and in certain areas their families were allowed to live with them.</p><p>Ramon Victorio, first Filipino Superintendent, 1921.</p>",
      "wikipedia_articles": "Iwahig Prison and Penal Farm: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q55001963"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q55002863",
      "name": "Manuel T. Albero y Azores",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Corcuera, Romblon",
      "address": "Corcuera Municipal Hall, J. Fajilago Street, Poblacion, Corcuera, Romblon",
      "date": "1983-04-30",
      "latitude": 12.78412,
      "longitude": 122.04752,
      "title_tl": "Manuel T. Albero y Azores",
      "subtitle_tl": "(1893–1973)",
      "inscription_tl": "<p>Ama ng Local Autonomy Bill. Ipinanganak noong Setyembre 13, 1893 sa Capiz (Roxas City), Capiz. Nagtamo ng A.B., balediktoryan, sa Instituto Filipino, 1911, at LL.B. sa Escuela de Derecho (Manila Law College), 1918. Hukom ng Jones, Romblon, 1918–1920; Gobernador ng Romblon, 1928–1934; Kinatawan sa Konstitusyonal Kumbensyon at kagawad sa Executive Power Committee, 1935; at hukom ng mga Hukumang Pampurok ng Jones–Corcuera–Concepcion, 1939–1958. Tumulong para matatag ang Corcuera, 1931, at ng Magdiwang, 1933. Namatay noong Pebrero 1, 1973.</p>",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q55002863"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q55506318",
      "name": "Tanda ng Ika-Sandaang Taong Pagkakatatag",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Marinduque National High School, Boac, Marinduque",
      "date": "2014-09-24",
      "latitude": 13.44608,
      "longitude": 121.83984,
      "title_tl": "Tanda ng Ika-Sandaang Taong Pagkakatatag",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Nagsimula bilang Boac High School, 1913. Nanguna sa pagtataguyod ng sekondaryang edukasyon sa Marinduque. Kalauna’y tinawag na Marinduque High School at Marinduque Provincial High School. Nagsilbing garison ng mga Hapon. Sinunog ng mga gerilya at mga sundalong Amerikano noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig. Naging Marinduque National High School, 1982.</p>",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q55506318"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q55507213",
      "name": "Higinio A. Mendoza",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Puerto Princesa",
      "address": "Mendoza Park, Rizal Avenue cor. H. Mendoza Street, Puerto Princesa",
      "date": "2011",
      "latitude": 9.74005,
      "longitude": 118.73722,
      "title_tl": "Higinio A. Mendoza",
      "subtitle_tl": "(1898–1944)",
      "inscription_tl": "<p>Lingkod bayan at manggagamot. Isinilang sa Puerto Princesa, Palawan, 27 Hulyo 1898. Naglingkod bilang gobernador ng Palawan, 1931–1937. Nagtatag ng Mendoza Guerilla Unit, 21 Enero 1942. Tumulong sa paglikas ng mga taong-bayan at nakipaglaban sa mga Hapon. Dinakip ng mga Hapon sa Tinitian, Puerto Princesa (ngayo’y bayan ng Roxas), 6 Enero 1944. Hinatulong mamatay sa Canigaran, Puerto Princesa, 24 Enero 1944.</p>",
      "inscription_photo": "height: 2818; width: 2265; credit: Jonathan Blaza {CC BY‑SA 4.0}; file: Historical Marker of Higinio Mendoza.JPG",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q55507213"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q55861802",
      "name": "Lumang Simbahan ng Sablayan",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Sablayan, Occidental Mindoro",
      "address": "San Sebastian Street, Brgy. Poblacion, Sablayan, Occidental Mindoro",
      "date": "2018-07-12",
      "latitude": 12.83078,
      "longitude": 120.76758,
      "title_tl": "Lumang Simbahan ng Sablayan",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Itinatag bilang parokya ng mga Rekoleto, 1843. Itinayo ang simbahan at kumbento na yari sa bato sa panahon ni Padre Jacinto Perez de San Agustin, 1861–1866. Napinsala ng tsunami, 1877. Ipinanumbalik sa ilalim ng panunungkulan ni Padre Simeon Mendaza V. de Ibernalo, 1877–1879. Kinumpuni matapos mapinsala ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, 1954. Muling isinaayos ng Pambansang Komisyong Pangkasaysayan ng Pilipinas, 2017–2018.</p>",
      "inscription_photo": "height: 5152; width: 3864; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Lumang Simbahan ng Sablayan historical marker.jpg",
      "location_description": "The historical marker is located on the left wall of the church’s main entrance.",
      "location_photo": "height: 1324; credit: National Historical Commission of the Philippines; file: Lumang Simbahan ng Sablayan (1).jpg; width: 2048",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q55861802"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q56089708",
      "name": "Mga Guho ng Simbahang Kuta",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Bongabong, Oriental Mindoro",
      "address": "Kuta Church Ruins, Sitio Kuta, Brgy. Anilao, Bongabong, Oriental Mindoro",
      "date": "2013-05-08",
      "latitude": 12.72328,
      "longitude": 121.51229,
      "title_tl": "Mga Guho ng Simbahang Kuta",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Unang napahayag sa Libro de Registros ng mga Rekoleto noong 1737 ang misyon ng Bongabong. Nagsilbing Plaza de Armas kung saan ang mga mamamayan ng misyon ay nagkubli tuwing panahon ng pananalakay. Nasira ang mga ito noong 1753 at 1754 noong sumalakay ang mga Muslim dahil sa kanilang patuloy na pagtutol sa pananakop ng mga dayuhang Espanyol. Halimbawa ang mga guho ng pagsasama-sama ng katangiang simbahan at kuta. Ipinahayag na Pambansang Palatandaang Pangkasaysayan, 25 Hunyo 2012.</p>",
      "inscription_photo": "width: 2861; credit: Roel Balingit {CC BY‑SA 4.0}; file: Kuta Church Ruins historical marker.jpg; height: 3674",
      "location_description": "As of August 2019, the historical marker is located offsite, in storage at the Mayor's Office, Bongabong Municipal Hall.",
      "wikipedia_articles": "Kuta Church Ruins: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q56089708"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q56876845",
      "name": "Gabriel Fabella",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Banton, Romblon",
      "address": "Jose P. Rizal Street, Banton, Romblon",
      "date": "2018-10-03",
      "latitude": 12.94577,
      "longitude": 122.096,
      "title_tl": "Gabriel Fabella",
      "subtitle_tl": "1898–1982",
      "inscription_tl": "<p>Historiyador at edukador. Isinilang sa Banton, Romblon, 18 Marso 1898. Nagtapos bilang guro, 1920 at abogado, 1934. Nahalal na kinatawan ng lalawigan ng Romblon, 1935. Sumulat ng mga sanaysay, artikulo at aklat tungkol sa mga bayaning Pilipino at kasaysayan ng bansa. Nakapag-uwi ng kopya mula sa Estados Unidos ng Philippine Insurgent Records, isang napakahalagang sanggunian tungkol sa kasaysayan ng Rebolusyon, 1954. Isa sa mga tagapagtatag ng Philippine Historical Association, 1955. Naging tagapangulo ng Kagawaran ng Kasaysayan sa Unibersidad ng Pilipinas, 1958. Nanguna sa pagkampanya na maibalik ang paggunita sa Araw ng Kasarinlan ng Pilipinas sa 12 Hunyo. Yumao sa Maynila, 29 Enero 1982.</p>",
      "inscription_photo": "file: Gabriel Fabella historical marker (cropped).jpg; credit: National Historical Commission of the Philippines; width: 660; height: 919",
      "location_description": "The historical marker is located on a concrete mounting.",
      "location_photo": "file: Gabriel Fabella historical marker.jpg; credit: National Historical Commission of the Philippines; width: 1536; height: 2048",
      "wikipedia_articles": "Gabriel Fabella: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q56876845"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q63107779",
      "name": "Labanan sa Paye",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Brgy. Balimbing, Boac, Marinduque",
      "date": "2000",
      "latitude": 13.42952,
      "longitude": 121.88406,
      "title_tl": "Labanan sa Paye",
      "subtitle_tl": "",
      "inscription_tl": "<p>Naganap sa pook na ito ang pangalawang labanan sa Marinduque ng Digmaang Pilipino–Amerikano noong Hulyo 31, 1900. Nagwagi ang Second Guerilla Unit (bahagi ng dating Second Company, Infantry Battalion), Mariduque Revolutionary Force, na nakatalaga sa rehiyon Boac–Mogpog sa pamumuno ni Kapitan Teofilo Roque laban sa Company A, Twenty-Ninth Infantry, United States Volunteers, na may garison sa Boac sa pamununo ni Tenyente William S. Wells, Jr. Nabihag ng mga Pilipino ang 2 kabong Amerikano at 1 sibilyang Ingles.</p>",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q63107779"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q63107829",
      "name": "Ricardo M. Paras, Jr.",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Boac, Marinduque",
      "address": "Boac, Marinduque",
      "date": "2003",
      "latitude": 13.44238,
      "longitude": 121.82808,
      "title_tl": "Ricardo M. Paras, Jr.",
      "subtitle_tl": "(1891–1984)",
      "inscription_tl": "<p>Punong Mahistrado ng Kataas-taasang Hukuman ng Pilipinas. Dalubhasa sa Batas. Ipinanganak sa Boac, Marinduque, 17 Pebrero 1891. Naglingkod sa mga lalawigan ng Samar, Ilocos Sur, Abra at Pangasinan. Nagretiro, 17 Pebrero 1961. Kilala sa kanyang mga aklat at sulatin ukol sa Hurisprudensya ng Pilipinas. Yumao, 10 Oktubre 1984.</p>",
      "wikipedia_articles": "Ricardo Paras: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q63107829"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q63225357",
      "name": "Church of St. John the Baptist",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Agutaya, Palawan",
      "address": "Agutaya Church, Agutaya, Palawan",
      "date": "1999",
      "latitude": 11.15056,
      "longitude": 120.93886,
      "title_en": "Church of St. John the Baptist",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>Completed in 1748, the church fortress of St. John the Baptist of Agutaya was built by the Augustinian Recollects as defense against Muslim invasions named as Baluarte de San Juan Bautista. It was constructed with the help of the Agutayanons and their encomendero Don Antonio de Rojas, who delineated and laid out the building. The fortress was equipped with cannons, arquebuses, slingers and mortar weapons. During the Second World War, the church fortress became an evacuation and refugee center for the people of Agutaya.</p>",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q63225357"
    },
    {
      "wikidata_qid": "Q67175777",
      "name": "Church of Calapan",
      "region": "Mimaropa",
      "regions": "Mimaropa",
      "macro_address": "Calapan, Oriental Mindoro",
      "address": "Calapan Cathedral, A. Bonifacio Street, Calapan, Oriental Mindoro",
      "date": "1952",
      "latitude": 13.41447,
      "longitude": 121.18022,
      "title_en": "Church of Calapan",
      "subtitle_en": "",
      "inscription_en": "<p>Founded 1679 by Fr. Diego de la Madre de Dios, Agustinian Recollect. Fortified with stone wall; two watchtowers and twenty canons. Attacked by Moros, 23 October 1754, who captured Andres de Jesus y Maria and many people taking refuge therein. Burnt, August, 1881. Reconstructed 1887. Occupied by the Revolutionists, 1898; by the Americans, 1945; turned over to the Filipinos, 1945.</p>",
      "inscription_photo": "width: 2599; file: Calapan Church historical marker.jpg; credit: Roel Balingit {CC BY‑SA 4.0}; height: 4032",
      "location_description": "The historical marker is located at the base of the bell tower.",
      "location_photo": "width: 3120; credit: Roel Balingit {CC BY‑SA 4.0}; file: Calapan Church historical marker location 2.jpg; height: 4160",
      "wikipedia_articles": "Calapan Cathedral: true",
      "wikidata_url": "https://www.wikidata.org/wiki/Q67175777"
    }
  ],
  "meta": {
    "title": "Makasaysayang Pananda ng NHCP — Mimaropa (Region IV-B) - Libreng download",
    "description": "Mga makasaysayang pananda ng Pambansang Komisyong Pangkasaysayan ng Pilipinas (NHCP) sa rehiyon na Mimaropa (Region IV-B). Filtered subset ng pambansang tl-bantayog-pangkasaysayan (29 pananda mula sa 1235 pambansa). Bawat tala ay naglalaman ng Wikidata Q-ID, pangalan, address, petsa ng paglalagay, koordinada (lat/lon WGS84), inskripsyon sa Tagalog/Ingles (HTML), litrato ng pananda (kung mayroon), at Wikipedia/Commons na link. (NHCP historical markers in Mimaropa (Region IV-B) — filtered subset of the national NHCP marker inventory, 29 of 1235 nationally.) Naglalaman ng 29 talaan. I-download sa Excel, CSV, PDF format.",
    "seo_title": "Makasaysayang Pananda ng NHCP — Mimaropa (Region IV-B) | ListBase",
    "seo_description": "I-download Makasaysayang Pananda ng NHCP — Mimaropa (Region IV-B) — 29 talaan. Available sa Excel, CSV, PDF format.",
    "key_takeaways": [
      "Naglalaman ng 29 talaan / 20 mga field",
      "Libreng download sa Excel, CSV at PDF format",
      "Pinagmulan ng data: https://github.com/seav/pananda"
    ]
  }
}